Σε μια εποχή που οι διαφορές συχνά υπερτονίζονται, η μουσική υπενθυμίζει πως υπάρχει κοινό έδαφος — και η συναυλία Mare Nostrum στο Ηρώδειο υπόσχεται ακριβώς αυτό: μια βραδιά όπου οι ήχοι της Μεσογείου γίνονται γέφυρα ανάμεσα σε πολιτισμούς και μνήμες. Ο Jordi Savall και το Hespèrion XXI συμπράττουν με τη Διαπολιτισμική Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε μια παραγωγή των Εκπαιδευτικών & Κοινωνικών Δράσεων της ΕΛΣ που στοχεύει στον διάλογο, τη συμφιλίωση και την κοινή ανάγνωση του μουσικού παρελθόντος.
Το πρόγραμμα προτείνει ένα μουσικό ταξίδι κατά μήκος των πολιτισμικών ακτών της Μεσογείου, συνδέοντας χριστιανικές, σεφαραδίτικες, οθωμανικές και αραβοανδαλουσιανές παραδόσεις. Στη σκηνή, εκτός από τον ίδιο τον Jordi Savall, θα εμφανιστούν η ερμηνεύτρια Κατερίνα Παπαδοπούλου και ο Γάλλος τραγουδιστής Marc Mauillon, σε ένα ρεπερτόριο που αναδεικνύει κοινές ρίζες και ιστορικές ανταλλαγές που διαμόρφωσαν τον μουσικό χάρτη της περιοχής.
Ο Jordi Savall, διεθνώς αναγνωρισμένος βιρτουόζος της βιόλας ντα γκάμπα, μαέστρος και μουσικολόγος, έχει αφιερώσει πέντε δεκαετίες στην αναβίωση λησμονημένων μουσικών παραδόσεων της Μεσογείου, της Ανατολής και της Ευρώπης. Η προσέγγισή του συνδυάζει επιστημονική ακρίβεια με ανθρωπιστική ευαισθησία, καθιστώντας τη μουσική μέσο πολιτισμικής συμφιλίωσης — μια πορεία που αναγνωρίστηκε διεθνώς, μεταξύ άλλων, με τον τίτλο «Καλλιτέχνης για την Ειρήνη» από την UNESCO.
Η Διαπολιτισμική Ορχήστρα της ΕΛΣ, υπό τη διεύθυνση και καλλιτεχνική επιμέλεια του Χάρη Λαμπράκη, ενισχύει την ιδέα της συνάντησης: μουσικοί από διαφορετικά πολιτισμικά υπόβαθρα συναντιούνται για να αναδείξουν κοινές ρίζες και ηχητικές συγγένειες. «Για τη συγκεκριμένη συναυλία στο Ηρώδειο δεν υπήρχε καλύτερη προοπτική σύμπραξης από τον εμβληματικό Jordi Savall και το Hespèrion XXI», σημειώνει ο Λαμπράκης, επισημαίνοντας πως η συνεργασία αυτή βασίζεται στον πειραματισμό με παλαιά όργανα και νέα ηχοχρώματα — ένα πεδίο όπου η παράδοση συναντά τη ζωντάνια της σύγχρονης δημιουργίας.
Το πρόγραμμα Mare Nostrum δεν περιορίζεται σε ρεπερτόριο μουσικών μνημών· στοχεύει να αναδείξει τη μουσική ως εργαλείο διαλόγου και συμφιλίωσης. «Δεν αρκεί να δημιουργήσουμε έναν διάλογο μεταξύ πολιτισμών και θρησκειών — χρειαζόμαστε έναν διάλογο μεταξύ ψυχών», δηλώνει ο Jordi Savall, υπενθυμίζοντας το ανθρωπιστικό υπόβαθρο του έργου του. Η επιλογή κομματιών, οι φωνητικές συμμετοχές της Κατερίνας Παπαδοπούλου και του Marc Mauillon, καθώς και η συνεύρεση ιστορικών με σύγχρονα όργανα υπόσχονται ένα πρόγραμμα που θα κινηθεί ανάμεσα στην έρευνα και την αυθόρμητη έκφραση.
Το γεγονός αυτό αποκτά μεγάλη σημασία καθώς προελαύνει στην καρδιά της πολιτισμικής ποικιλομορφίας, ενισχύοντας την ιδέα ότι η μουσική λειτουργεί ως ενοποιητικός παράγοντας ανάμεσα στους λαούς. Ο τίτλος «Mare Nostrum» (Η Δική μας Θάλασσα) υπενθυμίζει την κοινή μοίρα της Μεσογείου, που παλαιότερα υπήρξε πεδίο ανταλλαγής ιδεών, εμπορίου και πολιτισμικής ζύμωσης, και σήμερα συνεχίζει να αποτελεί ένα σύμβολο ενότητας και αλληλοκατανόησης.
Ο Jordi Savall επισημαίνει: «Δεν αρκεί να δημιουργήσουμε έναν διάλογο μεταξύ πολιτισμών και θρησκειών – χρειαζόμαστε έναν διάλογο μεταξύ ψυχών. Και αυτό ακριβώς το είδος του διαλόγου προσφέρει η μουσική αυτής της συναυλίας».
Mare Nostrum- Jordi Savall – Info
24 Σεπτεμβρίου 2025 Ώρα έναρξης: 21.00 Ωδείο Ηρώδου Αττικού
Μουσική διεύθυνση: Jordi Savall
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Jordi Savall, Χάρης Λαμπράκης
Hespèrion XXI: Guillermo Pérez (οργανέτο), Efrén López (μεσαιωνικό λαούτο, hurdy-gurdy), Dimitri Psonis (σαντούρι, κρουστά, καμπανάκια), Jordi Savall (βιέλα)
Διαπολιτισμική Ορχήστρα Εθνικής Λυρικής Σκηνής: Σίμος Παπασπύρου (νέυ), Omar Abozekry (νέυ), Χάρης Λαμπράκης (νέυ), Χρήστος Σύγγελος (ούτι), Seray Yalçın (ούτι), Σταύρος Παπακυρίτσης (ούτι), Γιάννης Χριστακόπουλος (ακορντεόν), Έφη Ψιαχούλια (αφρικανική κόρα), Μανώλης Χριστοδούλου (κανονάκι), Μαίη Αγγελάκη (κρητικό λαούτο), Ρεζάρτα Κρούγια (βιολί), Μυρσίνη Ποντικοπούλου (βιολί), Σοφία Ζαφειρίου (βιολί), Cid Carmo (τάρχου, βιολί), Σάββας Κουδουνάς (πολίτικη λύρα, βιολί), Αναστασία Παπαγεωργίου (πολίτικη λύρα), Λαμπρινή Γιώτη (νικελάρπα, τραγούδι), Μάρθα Παπαδόγιαννη (τσέλο), Alba Lymtsiouli (τσέλο), Σταύρος Μακρής (κοντραμπάσο), Ειρήνη Αλίσα Τσακίρογλου (πιάνο), Γιάννης Τίκωφ (κιθάρα), Στάθης Κουτούζος (κρουστά), Mohammed Fadhil (κρουστά), Αλεξάνδρα Μπαλάντινα (κρουστά), Μάρω Παναγή (κρουστά)
Ερμηνεύουν: Κατερίνα Παπαδοπούλου, Marc Mauillon
Μια παραγωγή των Εκπαιδευτικών & Κοινωνικών Δράσεων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Προπώληση: Ταμεία ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ (2130885700 καθημερινά 9.00 – 21.00), Εκδοτήρια Φεστιβάλ Αθηνών
