“Το Sashiko έχει να κάνει με το να δίνεις νέα αξία σε παλιά αντικείμενα” εξηγεί ο Arata Fujiwara που μετά τις καταστροφές του σεισμού / τσουνάμι του 2011 ίδρυσε τις Sashiko Gals. Πολλά περισσότερα από μια ομάδα γυναικών που ασχολείται με το ράψιμο, οι Sashiko Gals έχουν γίνει σύμβολο ανθεκτικότητας, παράδοσης και ανασυγκρότησης της κοινότητας. Με έδρα το ήσυχο χωριό Οτσούτσι, στην περιφέρεια Ιβατέ της Ιαπωνίας, αυτή η ομάδα 15 γυναικών ηλικίας από 40 έως 80 ετών εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια μιας περιόδου μεγάλης δυσπραγίας. Έχοντας χάσει τα σπίτια και τα μέσα επιβίωσής τους μετά το σεισμό και το τσουνάμι, βρήκαν καταφύγιο και δύναμη στην παραδοσιακή τέχνη του sashiko.
Η τέχνη και η ιστορία του Sashiko
Το sashiko, που σημαίνει “μικρά τρυπήματα”, ξεκίνησε πάνω από 500 χρόνια πριν, στην περίοδο Edo της Ιαπωνίας. Αρχικά, ήταν μια πρακτική τεχνική για την ενίσχυση και την επισκευή των ρούχων, κυρίως σε φτωχές περιοχές όπως η Tohoku. Με το πέρασμα του χρόνου, μετατράπηκε σε μια ζωηρή λαϊκή τέχνη, με γεωμετρικά μοτίβα που διακρίνονται για την απλότητά τους αλλά και το ζωντανό ύφος τους. Αυτά τα μοτίβα αναβιώνουν τα Sashiko Gals και αποπνέουν την φιλοσοφία του wabi-sabi – την ομορφιά στην ατέλεια. Η τέχνη του sashiko έγινε μια έκφραση ευρηματικότητας και βιωσιμότητας, δίνοντας έμφαση στην επισκευή και την ανακύκλωση, και αναδεικνύοντας την ιερότητα των καθημερινών αντικειμένων.
Sashiko Gals: Ανασυγκρότηση μέσα από την τέχνη
Οι ιδρυτές των Sashiko Gals αντιλήφθηκαν το τεράστιο δυναμικό αυτής της παραδοσιακής τέχνης για την οικονομική και πολιτιστική αναζωογόνηση της κοινότητας. Ξεκίνησαν να δουλεύουν πάνω στη sashiko μετά την καταστροφή, δημιουργώντας κομμάτια όχι μόνο όμορφα αλλά και λειτουργικά, όπως τα sneakers με το έντονο sashiko embroidery και patches. Κάθε ζευγάρι χρειάζεται περίπου 30 ώρες μεθοδικής δουλειάς από έμπειρους τεχνίτες. Η αξία τους, γύρω στα 200.000 γεν, αυξάνει τη σημασία της χειροτεχνίας ως βιώσιμης επαγγελματικής δραστηριότητας. Εκτός από υποδήματα “ανακατασκευάζουν” ρούχα, από φόρμες, μπλούζες μέχρι ζακέτες και τζάκετ – αλλά επίσης έπιπλα, καπέλα και κουκλάκια.
Διδασκαλία και μεταβίβαση της παράδοσης
Πέρα από τη δημιουργία μοναδικών κομματιών, η ομάδα των Sashiko Gals επιδιώκει να μεταλαμπαδεύσει την τέχνη του sashiko στις επόμενες γενιές. Ξεκίνησαν μαθήματα σε τοπικά επαγγελματικά σχολεία, προωθώντας την εκπαίδευση νέων και δημιουργώντας ευκαιρίες εργασίας. Στο όραμα τους περιλαμβάνεται η ίδρυση μιας «πόλης sashiko» στην Tohoku, παρόμοια με το Kojima για το denim ή το Sabae για τα γυαλιά, και η ανάδειξη της τέχνης ως σύμβολο της ιαπωνικής βιωσιμότητας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το μέλλον και η κληρονομιά
Ο ιδρυτής των Sashiko Gals, Arata Fujiwara, τόνισε ότι “θέλουμε η sashiko να συνεχίσει να ζει, να μεταλαμπαδεύεται και να εμπνέει”. Για τα μέλη, η τέχνη αυτή δεν είναι απλά ένας τρόπος ζωής, αλλά μια πηγή έμπνευσης, αυτοπεποίθησης και δημιουργικότητας. Η Tomiko Goto, μια από τις μεγαλύτερες ηλικιακά συμμετέχουσες, σχολίασε ότι “ίσως δεν μοιάζουμε πια με νεαρά κορίτσια, αλλά η πνευματική ενέργεια του νεανικού μας πνεύματος παραμένει ζωντανή”. Η φιλοσοφία-πρακτική sashiko καθιερώθηκε και συνεχίζει να αποτελεί έναν τρόπο ζωής που γεφυρώνει το παρελθόν με το μέλλον, συνδυάζοντας την παραδοσιακή τέχνη με τη σύγχρονη δημιουργία.
Παράδειγμα προς μίμηση
Τα Sashiko Gals δεν είναι απλώς μια ομάδα παραδοσιακών τεχνιτών. Είναι μια ζωντανή αφήγηση αντοχής, πολιτιστικής κληρονομιάς και δημιουργικότητας. Χρησιμοποιώντας τα χειροποίητα κομμάτια τους ως ένα μέσο διατήρησης και διάδοσης της ιαπωνικής κουλτούρας, εμπνέουν έναν κόσμο που εκτιμά την ομορφιά στην ατέλεια και τη φθορά της, το βιώσιμο, και την αξία της ανθρώπινης δύναμης και τέχνης. Με κάθε ραφή, δημιουργούν μια πύλη προς ένα πιο φιλικό στον πλανήτη μέλλον, όπου η παραδοσιακή τέχνη δεν χάθηκε στο χρόνο αλλά ξαναγεννιέται, ζωντανή και δυναμική.
Φωτογραφίες, Sashiko Gals
Κείμενο, Άννα Πατσέλλη.
