Έρχονται μέρες γιορτών και ένα από τα καλύτερα δώρα που μπορείς να χαρίσεις σε φίλους αλλά και στον εαυτό σου είναι σίγουρα ένα βιβλίο. Εδώ διαλέξαμε τα επτά κορυφαία λογοτεχνικά βιβλία του 25 που κυκλοφόρησαν στα ελληνικά, συζητήθηκαν πολύ και αξίζουν μια θέση στη ζωή σου. Best sellers, τίτλοι βραβευμένοι με Νόμπελ, Booker και Πούλιτζερ, κρυμμένα διαμαντάκια, μυθιστορήματα και κλασικές επιλογές που έγιναν θέμα συζήτησης μέσα στη χρονιά βρίσκονται στην ενδεικτική λίστα με τα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς που τελειώνει χαρίζοντας μας αξιόλογες αναγνωστικές απολαύσεις.
Το μακρύ ταξίδι της µιας µέσα στην άλλη – Αμάντα Μιχαλοπούλου (εκδ. Πατάκη)
Η υπόθεση Η αφήγηση ακολουθεί μια γυναίκα στο κατώφλι της εμμηνόπαυσης, η οποία ταράζεται από σουρεαλιστικά όνειρα με πρωταγωνίστριες ιστορικές και διάσημες μορφές. Στην προσπάθειά της να αποκωδικοποιήσει τα μηνύματα του υποσυνειδήτου της, ξεκινά έναν κύκλο συζητήσεων αρχικά με τις γυναίκες της οικογένειάς της και έπειτα με ένα πλήθος άλλων γυναικείων μορφών — από τη μητέρα της Ελένης Τοπαλούδη μέχρι μια μικρή προσφυγοπούλα. Μέσα από ένα μωσαϊκό εξομολογήσεων, παιχνιδιών και παραμυθιών, οι ιστορίες τους αλληλοσυμπληρώνονται και «κουμπώνουν» η μία μέσα στην άλλη, αποκαλύπτοντας πώς τα βιώματα των γυναικών συνδέονται άρρηκτα στο πέρασμα του χρόνου.
Γιατί να το διαβάσεις Πρόκειται για ένα τολμηρό, υβριδικό έργο που καταρρίπτει τα στεγανά μεταξύ μυθοπλασίας, δοκιμίου και μαρτυρίας, καταφέρνοντας να είναι ταυτόχρονα βαθιά συγκινητικό και λυτρωτικά χιουμοριστικό. Η Αμάντα Μιχαλοπούλου επαναπροσδιορίζει τη μητρότητα ως μια οικουμενική συνθήκη ελευθερίας και αλληλεγγύης, δημιουργώντας έναν λογοτεχνικό “ομφάλιο λώρο” που αφορά τους πάντες. Από τα λογοτεχνικά βιβλία του 25, όχι μόνο για τις γυναίκες που θα δουν τον εαυτό τους στον καθρέφτη του βιβλίου, αλλά κυρίως για τους άνδρες που καλούνται να κατανοήσουν τη γυναικεία εμπειρία με την ίδια φυσικότητα που η λογοτεχνία αφηγείται αιώνες τώρα την ανδρική.
Πάει και το φραντζολάκι – László Krasznahorkai (εκδ. Πόλις)
Η υπόθεση Στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκεται ο 91χρονος Γιόζι Κάντα, ένας συνταξιούχος ηλεκτρολόγος που ζει απομονωμένος στην ουγγρική επαρχία, προσπαθώντας να περάσει απαρατήρητος. Η ησυχία του όμως διαλύεται όταν μια ομάδα φανατικών οπαδών τον εντοπίζει, πιστεύοντας ακράδαντα πως στο πρόσωπό του βλέπουν τον νόμιμο διάδοχο του ουγγρικού θρόνου και απόγονο του Τζένγκις Χαν. Παρά την αρχική του άρνηση να εμπλακεί, ο ηλικιωμένος ήρωας παρασύρεται σε μια ιλαροτραγική δίνη εξουσίας και πολιτικών ψευδαισθήσεων, έχοντας ως μοναδικό αθώο συμπαραστάτη τον σκύλο του, το “Φραντζολάκι”, σε μια Ουγγαρία που μοιάζει με καρναβάλι παρακμής.
Γιατί να το διαβάσεις Αν αναζητάς λογοτεχνία υψηλών αξιώσεων που δεν προσφέρει εύκολες λύσεις, αλλά μια μοναδική αναγνωστική εμπειρία. Ο László Krasznahorkai, με τον χαρακτηριστικό μακροπερίοδο και υπνωτιστικό του λόγο, συνθέτει μια καυστική σάτιρα για την ανθρώπινη ματαιοδοξία και την τρέλα της εξουσίας, θυμίζοντας κάτι από Κάφκα και Σαίξπηρ. Απαιτεί την υπομονή σας, καθώς ξετυλίγεται σπειροειδώς, αλλά υπόσχεται να σεανταμείψει με το αισθητικό του βάθος και την συγκλονιστική του κορύφωση στο φινάλε. Λόγω του πρόσφατου Νόμπελ Λογοτεχνίας είναι από τα λογοτεχνικά βιβλία του 25 που θα συζητηθεί και τα επόμενα χρόνια.
Το σεξ και πώς να το αποφύγετε – Αύγουστος Κορτώ (εκδ. Πατάκη)
Η υπόθεση Γνωρίστε την Αγγελική. Είναι δημοσιογράφος στο απαιτητικό πολιτικό ρεπορτάζ, μητέρα δύο πεντάχρονων διδύμων που μοιάζουν να έχουν καταπιεί μπαταρίες, και κόρη μιας μόνιμα παραπονεμένης μαμάς. Όπως καταλαβαίνετε, η Αγγελική είναι εξουθενωμένη. Τόσο εξουθενωμένη που το σεξ είναι το τελευταίο πράγμα που την απασχολεί. Στον αντίποδα βρίσκεται ο Κώστας, ο σύζυγός της. Εκείνος, ίσως περνώντας μια κρίση μέσης ηλικίας ή νιώθοντας ανασφάλεια, έχει πάθει έναν ξαφνικό ερωτικό οίστρο και την κυνηγάει ασταμάτητα, κάνοντάς την να νιώθει ακόμα πιο πιεσμένη. Και επειδή η ζωή έχει χιούμορ, μέσα σε αυτό το χαοτικό σκηνικό εμφανίζεται ο Στέλιος: ο «μοιραίος» πρώην, ναρκισσιστής και γοητευτικός, που μετά από 16 χρόνια αποφασίζει να την διεκδικήσει ξανά, ταράζοντας κι άλλο τα νερά.
Γιατί να το διαβάσεις Γιατί είναι απολαυστικά ειλικρινές και λυτρωτικά αστείο. Ο Κορτώ καταφέρνει να μιλήσει για το σεξ (και την αποχή από αυτό) χωρίς περισπούδαστες αναλύσεις, αλλά με τη γλώσσα της πραγματικότητας. Είναι το βιβλίο που θα σε κάνει να νιώσεις λιγότερο μόνη στην τρέλα της καθημερινότητας. Αποενοχοποιεί την γυναικεία εξάντληση και τη μειωμένη επιθυμία, δείχνοντας πως καμιά φορά το να αποφεύγεις το σεξ δεν σημαίνει ότι δεν αγαπάς, αλλά απλώς ότι… δεν αντέχεις. Είναι ένας ύμνος στην προσπάθεια να κρατηθεί ο έρωτας ζωντανός, ακόμα κι όταν η ζωή προσπαθεί να μας πείσει για το αντίθετο. Κερδίζοντας το βραβείο Public για το 2025 αν και βγήκε το 2024 είναι από τα λογοτεχνικά βιβλία του 25 που κέρδισε την προσοχή.
James – Percival Everett (εκδ. Ψυχογιός)
Η υπόθεση Στον Αμερικανικό Νότο του 1861, λίγο πριν το ξέσπασμα του Εμφυλίου, ο Τζιμ, ένας σκλάβος που μαθαίνει ότι πρόκειται να πωληθεί και να αποχωριστεί βίαια την οικογένειά του, αποφασίζει να αποδράσει. Στο κρησφύγετό του συναντά τον νεαρό Χάκλμπερι Φιν, ο οποίος έχει σκηνοθετήσει τον θάνατό του για να γλιτώσει από τον κακοποιητικό πατέρα του. Οι δύο φυγάδες, ενωμένοι από την ανάγκη για ελευθερία, ξεκινούν ένα επικίνδυνο ταξίδι με σχεδία στα νερά του Μισισιπή, αντιμετωπίζοντας θανάσιμες παγίδες και προκαταλήψεις, σε μια οδύσσεια που δοκιμάζει τα όρια και την ανθρωπιά τους.
Γιατί να το διαβάσεις Από τα λογοτεχνικά βιβλία του 25 που δικαίως ξεχώρισε, το “James” βραβευμένο με Πούλιτζερ (2025), σε μετάφραση Μυρσίνης Γκανά, αποτελεί μια ευφυή και ανατρεπτική επανεγγραφή του κλασικού έργου του Μαρκ Τουέιν, δίνοντας επιτέλους φωνή στον μέχρι πρότινος “σιωπηλό” μαύρο ήρωα. Ο Percival Everett πλάθει έναν Τζιμ βαθιά στοχαστικό και μορφωμένο, ο οποίος υποκρίνεται τον αφελή ως στρατηγική επιβίωσης, αποδομώντας αριστοτεχνικά τα ρατσιστικά στερεότυπα. Είναι ένα απαραίτητο ανάγνωσμα που συνδυάζει την περιπέτεια με την οξυδερκή κοινωνική κριτική, αποκαθιστώντας μια ιστορική αδικία της λογοτεχνίας με χιούμορ, συγκίνηση και αφηγηματική δύναμη.
Τροχιές – Samantha Harvey (εκδ. Gutenberg)
Η υπόθεση Έξι αστροναύτες από διαφορετικές γωνιές του πλανήτη συμβιώνουν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, κινούμενοι με ιλιγγιώδη ταχύτητα γύρω από τη Γη, σε σημείο να βιώνουν δεκαέξι ανατολές και δύσεις μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο. Ενώ εκτελούν τα επιστημονικά τους καθήκοντα, το βλέμμα τους παραμένει διαρκώς στραμμένο στον κόσμο που άφησαν πίσω, παρατηρώντας από το “μάτι του θεού” έναν τυφώνα που απειλεί τις ακτές, αλλά και αναλογιζόμενοι τις δικές τους προσωπικές απώλειες. Χωρίς κραυγαλέα πλοκή δράσης, η αφήγηση εστιάζει στην ευθραυστότητα της ύπαρξης και στην αλλαγή προοπτικής που προσφέρει η απόσταση από το γήινο έδαφος.
Γιατί να το διαβάσεις Βραβευμένο με το Booker 2024, το βιβλίο της Samantha Harvey, σε μετάφραση Γιώργου Κυριαζή, δεν είναι μια τυπική ιστορία επιστημονικής φαντασίας, αλλά ένας λυρικός, φιλοσοφικός στοχασμός πάνω στην κλιματική κρίση, την πολιτική και την ανθρώπινη φύση. Αξίζει να διαβαστεί για τον “διαστημικό ρεαλισμό” του που καταργεί τα σύνορα και αποδομεί τον ανθρωποκεντρισμό, λειτουργώντας τελικά ως ένα συγκινητικό ερωτικό γράμμα προς τον πλανήτη μας. Είναι ένα έργο που, μέσα από την σιωπή του διαστήματος, μιλάει ηχηρά για την αξία της ζωής στη Γη. Αν και πήρε αντιφατικές κριτικές, ήταν από τα λογοτεχνικά βιβλία του ’25 που πολυδιαβάστηκε.
Το σημάδι στον τοίχο – Virginia Woolf (εκδ. Οξύ)
Η υπόθεση Μια γυναίκα κάθεται αναπαυτικά μπροστά στο τζάκι της, όταν το βλέμμα της καρφώνεται σε ένα μικρό, ακαθόριστο μαύρο σημάδι πάνω στον τοίχο. Αυτό το ασήμαντο οπτικό ερέθισμα μετατρέπεται στην αφορμή για ένα νοερό ταξίδι χωρίς χάρτη. Το σημάδι γίνεται το κέντρο γύρω από το οποίο περιστρέφεται ένας χείμαρρος σκέψεων, αναμνήσεων και συνειρμών, καθώς η αφηγήτρια προσπαθεί να μαντέψει την προέλευσή του, αφήνοντας το μυαλό της να περιπλανηθεί ελεύθερα από το παρελθόν στο παρόν και από την πραγματικότητα στη φαντασία.
Γιατί να το διαβάσεις Πρόκειται για το πρώτο δημοσιευμένο διήγημα της σημαντικής αυτής συγγραφέα αι αποτελεί μια εξαιρετική εισαγωγή στο μεγαλείο της γραφής της. Εδώ θα συναντήσετε σε πρώιμη μορφή την αριστοτεχνική τεχνική της “ροής της συνείδησης”, όπου το ασήμαντο γίνεται σπουδαίο και η εσωτερική ζωή αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα από την εξωτερική δράση. Είναι ένα σύντομο, αλλά πυκνό κείμενο που προσφέρει καθαρή αναγνωστική απόλαυση, αναδεικνύοντας την ικανότητα του ανθρώπινου νου να δημιουργεί ολόκληρους κόσμους με αφορμή την παραμικρή λεπτομέρεια. Κάθε βιβλίο που βγαίνει στα ελληνικά της Virginia Woolf είναι αρκετός λόγος από μόνος του για να μπει σε μια λίστα με τα λογοτεχνικά βιβλία του 25 και το συνιστούμε ανεπιφύλακτα.
Αυτός ο χειμώνας – Δημήτρης Καρακίτσος (εκδ. Αντίποδες)
Η υπόθεση Στο έρημο Περιβόλι των Γρεβενών, ο Στέργιος, ένας μοναχικός άντρας γύρω στα τριάντα πέντε, αναλαμβάνει να περάσει τον βαρύ χειμώνα ολομόναχος, φυλάσσοντας τα σπίτια που οι κάτοικοι εγκατέλειψαν εξαιτίας του ψύχους. Μακριά από την αστική ζωή που ποτέ δεν του ταίριαξε και κουβαλώντας το βάρος μιας σχέσης που έληξε άδοξα, ο ήρωας βυθίζεται στη σιωπή του χιονισμένου τοπίου. Η καθημερινότητά του περιορίζεται στην επιβίωση απέναντι στα στοιχεία της φύσης και τα άγρια ζώα, ενώ παράλληλα δίνει μια εσωτερική μάχη με τις αναμνήσεις, τους θρύλους του τόπου και τα φαντάσματα του δικού του παρελθόντος.
Γιατί να το διαβάσεις Ο Δημήτρης Καρακίτσος παραδίδει ένα υποβλητικό μυθιστόρημα που λειτουργεί ως σπουδή πάνω στη μοναξιά και την επιστροφή στο πρωτόγονο. Με γραφή ποιητική και μετρημένη, δημιουργεί μια μυσταγωγική ατμόσφαιρα που θυμίζει το “κάλεσμα της άγριας φύσης”, όπου η σιωπή του δάσους γίνεται εκκωφαντική. Αξίζει να το διαβάσεις αν αναζητάς μια ιστορία εσωτερικής αναζήτησης που απομακρύνεται από τη βουή του σύγχρονου κόσμου, προσφέροντας μια βαθιά, σχεδόν ιεροτελεστική εμπειρία επαφής με τη φύση και το “μέσα” μας. Κυκλοφόρησε στο τέλος του 2024 και μπήκε γρήγορα στη λίστα των βιβλιόφιλων με τα λογοτεχνικά βιβλία του 25, αφήνοντας σε όσους το διάβασαν τις καλύτερες εντυπώσεις.
Κεντρική φωτογραφία, Rahul Shah, Pexels
Κείμενο άρθρου “7 κορυφαία λογοτεχνικά βιβλία του 25″, Άννα Πατσέλλη.
