Με φλέβα καλλιτεχνική, υψηλή αισθητική, οικολογική συνείδηση, όραμα, ταλέντο και σπάνιο ήθος, η πολυσυζητημένη Βρετανίδα σχεδιάστρια Faye Toogood περνά με χαρακτηριστική άνεση από τον σχεδιασμό επίπλων και θεματικών εγκαταστάσεων στη διακόσμηση και τις επιτυχημένες συλλογές ενδυμάτων με χαλαρό, bohemian στιλ.
Η Faye Toogood υπήρξε φέτος το τιμώμενο πρόσωπο σε δύο σημαντικές διοργανώσεις για το ντιζάιν: στη Maison & Objet στο Παρίσι και λίγες εβδομάδες αργότερα, στη Stockholm Design Week, η οποία κάθε χρόνο προσελκύει όλο και περισσότερους επισκέπτες. Στην πρώτη, όπου ανακηρύχθηκε Designer of the Year, το περίπτερό της με τίτλο “Womanifesto” εξερευνούσε τη θέση της γυναίκας δημιουργού σε μια ανδροκρατούμενη βιομηχανία. Στη δεύτερη, η Βρετανίδα δημιουργός παρουσίασε μια εντυπωσιακή εγκατάσταση με τίτλο “Manufracture” στην είσοδο της έκθεσης, η οποία έδινε και το στίγμα της φετινής διοργάνωσης.
Όπως δήλωσε η Faye Toogood στους δημοσιογράφους, επρόκειτο για “μια γιορτή της δημιουργίας, των καλλιτεχνών και των τεχνιτών”. Στο Μιλάνο, στο Salone del Mobile, η Faye Toogood συμμετείχε με δύο νέες συνεργασίες: μια χειροποίητη συλλογή art de la table με τριαντάφυλλα ζωγραφισμένα στο χέρι για τη γιαπωνέζικη Noritake, και έναν πολυμορφικό καναπέ για την Tacchini, εμπνευσμένο από τις ζύμες για ψωμιά και κρουασάν.
Ήθος & Βιωσιμότητα
Τη χαρακτηριστική αισθητική της Faye Toogood τη συναντάμε σε πολλούς και διαφορετικούς δημιουργικούς κλάδους: από τη διακόσμηση εσωτερικών χώρων μέχρι τον σχεδιασμό επίπλων, αντικειμένων και ενδυμάτων. Μέσω του Studio Toogood επιδιώκει να “βιομηχανοποιήσει” τη δεξιοτεχνία, εφαρμόζοντας μια στοχαστική σχεδιαστική προσέγγιση στη βρετανική βιομηχανία. Το έργο της είναι ενστικτωδώς δημιουργικό και απευθύνεται σε καταναλωτές που ενδιαφέρονται για την ποιότητα, την πρωτοτυπία και το ήθος της παραγωγής.
Όταν ερωτάται για το ήθος που βρίσκεται πίσω από τις δημιουργίες της, η απάντησή της είναι ξεκάθαρη: “Ανάμεσα σε ένα παλτό, μια καρέκλα ή ένα φωτιστικό, η σχεδιαστική διαδικασία έχει πολλά κοινά στοιχεία. Όμως το ήθος που πρέπει να χαρακτηρίζει την παραγωγή και το ελάχιστο δυνατό αποτύπωμα που θα αφήνει στον πλανήτη είναι για μένα κάτι εξαιρετικά σημαντικό”.
Οι συλλογές της Faye Toogood κατασκευάζονται στη Βρετανία, καθώς επιθυμεί να αναδεικνύει την τοπική κοινότητα τεχνιτών, πάντα με έμφαση στη βιωσιμότητα σε όλο το φάσμα της παραγωγής. Ως σχεδιάστρια που αναγκαστικά χρειάζεται τις δυνατότητες της βιομηχανικής παραγωγής, τη συναρπάζει η ιδέα να φέρει τον άνθρωπο πιο κοντά στις μηχανές και την τεχνολογία – με πιο ανθρώπινη προσέγγιση.
Η καλλιτεχνική φύση της Fay Toogood
Ως σχεδιάστρια η Faye Toogood διαθέτει ίσως ένα βαθύτερο καλλιτεχνικό υπόβαθρο από πολλούς άλλους σύγχρονους designers. Σπούδασε καλές τέχνες, εργάστηκε ως μαθήτρια γλυπτικής, αλλά και ως συντάκτρια και στιλίστρια στο περιοδικό World of Interiors. Παρότι η πορεία της στο περιοδικό υπήρξε επιτυχημένη, η ίδια απογοητευόταν συχνά από τον δισδιάστατο χαρακτήρα των σελίδων, καθώς η ανάγκη της ήταν πάντα η τρισδιάστατη δημιουργία. Παρ’ όλα αυτά, δεν της αρέσει να χρησιμοποιεί τον χαρακτηρισμό “καλλιτέχνης” για τον εαυτό της, καθώς θεωρεί ότι είναι εξίσου τεχνίτρια – κάποια που οφείλει να μαθαίνει διαρκώς.
Αναφέρει συχνά: “Έχω ανάγκη τη δημιουργικότητα αλλά και τη μετάβαση από τον σχεδιασμό σε ένα έργο τέχνης. Πιο πολύ όμως έχω ανάγκη να βλέπω τα πράγματα ευφάνταστα και από πολλές διαφορετικές πλευρές”. Θεωρεί ότι η διαδικασία του σχεδιασμού περιλαμβάνει και ένα δημιουργικό ρήγμα, που εμφανίζεται όταν ανακαλύπτουμε πως δεν υπάρχουν διαθέσιμες κατασκευαστικές λύσεις. “Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, σε κάποιες περιπτώσεις, να χρειάζονται χρόνια για να βγει κάτι στην αγορά, γεγονός που σε αναγκάζει να προσπαθείς ξανά και ξανά, να ψάχνεις νέες ιδέες και μέσα από τις αποτυχίες να χαίρεσαι ακόμη περισσότερο την όποια επιτυχία».
Για την Fay Toogood όλα ξεκινούν από τη γλυπτική, καθώς υπήρξε το αρχικό της όνειρο. Αυτή η εμπειρία καθορίζει μεγάλο μέρος της δημιουργικής της ταυτότητας και του τρόπου με τον οποίο διαμορφώνει τη φόρμα στα έπιπλα και τα αντικείμενά της. Ο διάλογος με τα υλικά είναι από τα σημαντικότερα στοιχεία της δουλειάς της. Σε ένα αντικείμενο με την ίδια γεωμετρία, η αλλαγή του βασικού υλικού –από ξύλο σε γυαλί ή από μπρούντζο σε πέτρα– δεν αλλάζει μόνο την αίσθηση του τελικού αποτελέσματος, αλλά και το ίδιο το μήνυμα που αποπνέει ο σχεδιασμός.
Με έμφαση στη μοναδικότητα
Όλα τα έπιπλά της είναι χειροποίητα, κατασκευασμένα σε εργαστήρια μικρής κλίμακας και παραδοσιακούς τεχνίτες. Από την ιδιαίτερα δημοφιλή “Roly-Poly Chair” και την “Gummy Armchair” έως τη “Fudge Chair”, κατασκευασμένη από χυτό fiberglass και στη συνέχεια γυαλισμένη στο χέρι με σατέν-ματ φινίρισμα, κάθε κομμάτι είναι μοναδικό, καθώς η διαδικασία παραγωγής του είναι σε μεγάλο βαθμό χειροποίητη. Το ίδιο ισχύει για τα κεραμικά αντικείμενα και τις συλλογές ρούχων που σχεδιάζει.
Η Fay Toogood είναι εκπρόσωπος του Slow Design, που αντιτίθεται στη λογική της μαζικής παραγωγής και αναδεικνύει τις δεξιότητες των τεχνιτών. Ταυτόχρονα έχει υπογράψει τον σχεδιασμό κατοικιών, όπως η βίλα Casa Paloma στην Ίμπιζα αλλά και το κεντρικό κατάστημα της Mulberry στη Regent Street στο Λονδίνο.
Την τελευταία ημέρα της Maison & Objet στο Παρίσι, δήλωσε στους δημοσιογράφους: “τώρα πια, νιώθω άνετα να μιλάω ως γυναίκα σχεδιάστρια”. Σε έναν ανδροκρατούμενο χώρο, ο λόγος της έχει σημασία – και οι απόψεις της για τη βιωσιμότητα και την επιστροφή στην αριστεία του χειροποίητου βρίσκουν πλέον ουσιαστική απήχηση, πυροδοτώντας σκέψη και προβληματισμό στη βιομηχανία του επίπλου.
Φωτογραφίες, Faye Toogood
Το άρθρο του Στέλιου Πενταρβάνη δημοσιεύεται στο MAISON & DECORATION Καλοκαίρι 2025.
