Στην Ελλάδα απέκτησε φανατικό κοινό χάρη στις τηλεοπτικές μεταφορές των βιβλίων της, αλλά τα μυθιστορήματα της Sally Rooney έχουν αποφέρει πωλήσεις εκατομμυρίων αντιτύπων παγκοσμίως και έχουν κάνει την ίδια μια περίοπτη συγγραφέα, αναγνωρισμένη σε πολλές χώρες. Σε λίγες μέρες, αναμένεται να κυκλοφορήσει στα ελληνικά και το τελευταίο βιβλίο της Ιρλανδής συγγραφέα, με τίτλο “Ιντερμέτζο”.
Με δύναμη από την Ιρλανδία
Γεννημένη στο Castlebar, του County Mayo της Ιρλανδίας, στις 20 Φεβρουαρίου του 1991, η Sally Rooney έφυγε για σπουδές στο Δουβλίνο και αργότερα στη Νέα Υόρκη, αλλά επέστρεψε στη γενέτειρά της, όπου μένει πλέον με τον σύζυγό της. Πέρα από τη συγγραφή, δραστηριοποιείται σε πολιτικούς και κοινωνικούς κύκλους της περιοχής της. Έγραψε το πρώτο της μυθιστόρημα στην ηλικία των 15 ετών, το οποίο ωστόσο η ίδια θεωρούσε “για τα σκουπίδια”. Τα πρώτα της δημοσιευμένα έργα ήταν δύο ποιήματα, τα οποία υποβλήθηκαν στο περιοδικό The Stinging Fly όταν ήταν στο γυμνάσιο.
Το 2014 ήταν η χρονιά που η Sally Rooney άρχισε να γράφει με αφοσίωση και συνέπεια. Ολοκλήρωσε το πρώτο της μυθιστόρημα, Conversations with Friends (2017) (Συζητήσεις με φίλους, Εκδ. Πατάκη, 2019, μτφρ. Μαρία Φακίνου), ενώ σπούδαζε για το μεταπτυχιακό της στην αμερικανική λογοτεχνία. Έγραψε 100.000 λέξεις του βιβλίου σε τρεις μόλις μήνες. Για το βιβλίο αυτό τιμήθηκε με το βραβείο Young Writer of the Year Award των Sunday Times/PFD.
Συνέχισε με τo βιβλίο που την απογείωσε και της χάρισε τεράστια αναγνώριση, το Normal People (2019) (Κανονικοί άνθρωποι, εκδ. Πατάκη, 2020, μτφρ. Μαρία Φακίνου). Το μυθιστόρημά της αυτό χαρακτηρίστηκε “το λογοτεχνικό φαινόμενο της δεκαετίας”, σύμφωνα με τον Guardian και βραβεύθηκε ως “Βιβλίο της χρονιάς” από τα βιβλιοπωλεία Waterstones το 2019, κέρδισε το βραβείο Costa Novel of the Year το 2018, και τιμήθηκε με το Encore Award της Royal Society of Literature το 2019. Η Sally Rooney ήταν επίσης μεταξύ των σεναριογράφων της τηλεοπτικής μεταφοράς του Normal People, που προβλήθηκε το 2020 από το BBC. To 2021 κυκλοφόρησε το Beautiful World, Where Are You, (Όμορφε κόσμε, πού είσαι, εκδ. Πατάκη, 2022, μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), ο τίτλος του οποίου αναφέρεται στον στίχο “Schone Welt, wo bist du?” του ποιήματος “Die Gotter Griechenlandes” («Οι θεοί της Ελλάδας») του Friedrich Schiller.
Το Ιντερμέτζο με τα λόγια της Sally Rooney
Το “Ιντερμέτζο” είναι μια τρυφερή και εσωστρεφής αφήγηση για την προσπάθεια δύο ανθρώπων να βρουν το νόημα και τη γαλήνη στη σιωπή που αφήνει πίσω της η απώλεια – μια ιστορία που εστιάζει στους δεσμούς αίματος, τα όρια της αγάπης και την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης ψυχής. Με τη χαρακτηριστική, λιτή και στοχαστική γραφή της, η Sally Rooney σκιαγραφεί τις αντιφάσεις της αγάπης και της μοναξιάς στη σύγχρονη εποχή. “Νιώθω ότι όσο μεγαλώνω, τόσο περισσότερη ελευθερία έχω να γράφω για ένα μεγαλύτερο φάσμα εμπειριών ζωής. Επειδή έχω αγαπήσει λίγο περισσότερο, όχι πολύ περισσότερο, αλλά έστω για μερικά χρόνια ακόμα” δηλώνει η Sally Rooney σε συνέντευξη που έδωσε μόλις κυκλοφόρησε η πρωτότυπη έκδοση του Intermezzo.
Ο τίτλος παίζει αριστοτεχνικά με τη διπλή ερμηνεία του όρου, που χρησιμοποιείται στη μουσική και το σκάκι, και τα δύο πρωταγωνιστούν στην πλοκή του μυθιστορήματος (στη μουσική, σημαίνει ένα διάλειμμα· στο σκάκι, μια απροσδόκητη κίνηση). “Λατρεύω τα λογοπαίγνια”, εξηγεί η συγγραφέας. Στην καραντίνα της πανδημίας, ο σύζυγός της άρχισε να ασχολείται με το διαδικτυακό σκάκι και, παρόλο που η ίδια δεν ενδιαφερόταν αμιγώς για το παιχνίδι, παρακολούθησε μαθήματα στο YouTube μαζί του. “Άρχισα να το βλέπω σχεδόν σαν μια μορφή τέχνης, μου άρεσε η μαθηματική κομψότητα που κρύβουν οι λαμπρές κινήσεις των παικτών και το ότι μπορείς να δεις μια ιδέα να ξεδιπλώνεται στο ταμπλό”. Ως συγγραφέας, εύκολα μπόρεσε να αντιληφθεί το σκάκι ως εμμονή. “Είμαι εξοικειωμένη με το να εστιάζω σε αυτό που αγαπώ στη ζωή μου” παραδέχεται η Sally Rooney.
Στο Intermezzo, όπως άλλωστε και σε όλα τα μυθιστορήματά της Sally Rooney, οι χαρακτήρες της κινούνται με μαεστρία στα δικά τους τετραγωνάκια και πλαίσια -πιο κοντά και μετά πιο μακριά ξανά- σε ένα αγωνιώδες παιχνίδι εξουσίας και απροσδόκητων κινήσεων. Πρωταγωνιστές του βιβλίου οι αδελφοί Πίτερ και Ίβαν Κούμπεκ που δεν έχουν σχεδόν τίποτα κοινό πέρα από τη συγγένειά τους. Ο Πίτερ, τριαντάρης δικηγόρος στο Δουβλίνο, είναι επιτυχημένος και φαινομενικά ατρόμητος· όμως, μετά τον θάνατο του πατέρα τους, τον πιάνει κρίση ταυτότητας. Τα υπνωτικά χάπια θα γίνουν το καταφύγιό του, καθώς θα αγωνίζεται να ισορροπήσει ανάμεσα στη Σύλβια, την πρώτη του αγάπη, και τη Ναόμι, μια φοιτήτρια που ζει χωρίς φόβους και περιορισμούς. Από την άλλη, ο Ίβαν, νεαρός επαγγελματίας σκακιστής, νιώθει αποξενωμένος και αόρατος. Μέσα στην απομόνωσή του, συναντά τη Μάργκαρετ, μια γυναίκα με βαθιές πληγές, που μαζί της θα ανακαλύψει απρόσμενα τι σημαίνει να νιώθεις οικειότητα και κατανόηση.
“Η ιδέα για αυτό το βιβλίο μου ήρθε όταν φαντάστηκα ένα ταυτόχρονο παιχνίδι επίδειξης, όπου ένας καταξιωμένος σκακιστής, ίσως ένας grandmaster, παίζει με πολλούς διαφορετικούς παίκτες ταυτόχρονα. Σκηνικό για ένα παιχνίδι σαν κι αυτό φανταζόμουν ως ιδανικό ένα κέντρο τεχνών μιας μικρής πόλης στη δυτική Ιρλανδία, και σκεφτόμουν ότι μια γυναίκα που θα εργαζόταν εκεί θα παρακολουθούσε τον νεαρό [τον Ιβάν] να παίζει αυτή την παρτίδα σκάκι, και όσο το σκεφτόμουν τόσο έβρισκα την ιδέα συναρπαστική. Έτσι έγραψα αυτή τη σκηνή, και μετά άρχισα να αναρωτιέμαι για τις ζωές των υπόλοιπων χαρακτήρων, από πού προέρχονταν και πώς είχαν φτάσει στο σημείο να γνωρίσουν ο ένας τον άλλον, και έγραψα αρκετά γι’ αυτούς, και μετά κάπως κόλλησα. Τότε, είχα αυτή τη στιγμή που συνειδητοποίησα ότι ο Ιβάν είχε έναν μεγαλύτερο αδερφό, και αμέσως σκέφτηκα ‘Τώρα ξέρω ότι πρέπει να γράψω ένα μυθιστόρημα’. Ο Πίτερ ολοκλήρωσε κάπως την πλοκή για μένα, από εκείνο το σημείο, ήξερα ότι θα έπρεπε να γράψω για αδέρφια” εξηγεί για το πώς σκέφτηκε την υπόθεση του Ιντερμέτζο η Sally Rooney.
Το Ιντερμέτζο θα κυκλοφορήσει στις 21 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση από τη Μυρτώ Καλοφωλιά (σελ. 576).
Κεντρική φωτογραφία Sally Rooney
Κείμενο, Άννα Πατσέλλη
