Η γκαλερί Bernier Eliades καλωσορίζει τον Αντρέα Τζούροβιτς σε μια έκθεση με τίτλο Empty Hums. Με τον Αντρέα Τζούροβιτς έχω τη χαρά και την τιμή να συνομιλώ αρκετά χρόνια σε εύκολες και δύσκολες στιγμές. Είναι αυτή η ευκαιρία που δίνει η τεχνολογία σε ανθρώπους που ζουν με μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, να αναπτύσσουν διαλόγους για θέματα κοινού ενδιαφέροντος, όπως τα μικρά παιδιά, η τέχνη, η οικογένεια, η πολιτική.
Ο Αντρέα Τζούροβιτς είναι ένας ευπροσήγορος άνθρωπος και ένας εξαιρετικός παθιασμένος εικαστικός που ερευνά συνεχώς περιοχές γύρω από τη δουλειά του και με το ίδιο πάθος επεκτείνει τα όρια της έρευνας του και σε άλλες τεχνικές που τις ενσωματώνει, όπως παράδειγμα η κατασκευή έγχορδων μουσικών οργάνων.
Η εικαστική πορεία του Αντρέα Τζούροβιτς
“Γεννήθηκα στο Μαυροβούνιο. Σε ηλικία 12 ετών ήρθαμε με την οικογένειά μου στην Ελλάδα ως πολιτικοί πρόσφυγες και έζησα εκεί μέχρι το 2020 οπότε και μετακόμισα στο Λονδίνο για το μεταπτυχιακό μου στη Slade School of Fine Arts. Από τότε διαμένω στο Λονδίνο”.
“Με λιγότερο κόμπιασμα από ό,τι παλαιότερα, πλέον συστήνομαι ως εικαστικός. Ίσως με βοηθάει το γεγονός ότι ζω στο Λονδίνο και η λέξη artist στο μυαλό μου δεν μοιάζει τόσο βαρύγδουπη.
“Δεν έχω ιδέα από πού ή πώς ξεκινάει ένα έργο μου, δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος δρόμος. Δεν το έχω αναλύσει και συνειδητά δεν θα ήθελα να το ξέρω γιατί αυτό θα σήμαινε ότι έχω βρει κάποια μανιέρα που ακολουθώ. Αυτό θα έκανε όλη τη διαδικασία βαρετή πρώτα για μένα, αλλά πιθανότατα και πολύ προβλέψιμη για τον θεατή”.
“Με απασχολεί έντονα η έννοια της μνήμης, όχι μονοδιάστατα, από πολλές πλευρές ταυτόχρονα: προσωπική, συλλογική και σωματική μνήμη ως τραύμα και ως healing process καθώς και η μνήμη των υλικών, των αντικειμένων και των τόπων. Αυτήν την περίοδο βρίσκομαι σε μια κατάσταση όπου προσωπικά και εννοιολογικά ζητήματα συνυπάρχουν χωρίς να μπορώ να τα διαχωρίσω με σαφή όρια. Δεν είμαι σίγουρος που τελειώνει το ένα και που αρχίζει το άλλο και έχω την αίσθηση ότι αναμειγνύονται, έστω και υποσυνείδητα, μέσα από τη διαδικασία παραγωγής των έργων”.
“Το πιο δύσκολο κομμάτι της δουλειάς μου, δεν είναι το ίδιο κάθε φορά. Σε πρακτικό επίπεδο όταν ασχολείται κάποιος με την γλυπτική και τις εγκαταστάσεις ο χώρος είναι ένα πολύ δύσκολο ζήτημα, πόσο μάλλον όταν καταπιάνεται με διαφορετικά υλικά και μορφές έκφρασης. Είναι δύσκολο να φτιάξεις ένα στούντιο που να χωράει πολλά γλυπτά και παράλληλα να διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία και υλικά με τα οποία δουλεύεις κάθε φορά αλλά και να μπορεί να αντέξει αυτό που μπορεί να σκαρφιστείς για το επόμενο project. Βέβαια, όλο αυτό σε κάνει ευέλικτο και προσαρμοστικό και ίσως κι η ίδια η προσπάθεια επίλυσης τέτοιων ζητημάτων να λειτουργεί ως έναυσμα για κάποια νέα ιδέα, ή ένα ολόκληρο νέο σε μα δουλειάς.”
Η “μαθητεία” του Αντρέα Τζούροβιτς στο οργανοποιείο του Χρήστου Σπουρδαλάκη
“Έμαθα να φτιάχνω μουσικά όργανα, αυτή ήταν ή δουλειά μου για περίπου έξι χρόνια πριν και παράλληλα με τις σπουδές μου στην ΑΣΚΤ. Κατασκευάζαμε περίπου 7-8 όργανα τον μήνα άρα έχω συνεισφέρει σε περίπου 500 μουσικά όργανα” λέει ο Τζούροβιτς. “Ξεκίνησα με την κατασκευή των σκαφών (ηχείων) κυρίως για μπουζούκια αλλά και άλλα έγχορδα, και από φιλομάθεια πέρασα και στα άλλα στάδια κατασκευής.”
“Παρότι σέβομαι βαθιά το επάγγελμα, δεν μου προσέφερε το κομμάτι της ελευθερίας της έκφρασης που βρίσκω στην δική μου καλλιτεχνική πρακτική. Πέρα από τις τεχνικές γνώσεις, αυτό που κράτησα ήταν οι άνθρωποι και οι συζητήσεις. Στο εργαστήριο υπήρχε μια ευρεία ποιοτική ανταλλαγή απόψεων για κοινωνικά ζητήματα όπως η τέχνη, η πολιτική, η φιλοσοφία, με ανθρώπους που ενδιαφέρονται για αυτά.”
Η σημασία του να είσαι εικαστικός το 2026
“Φαντάζομαι εξαρτάται από το ποιος είσαι, πού βρίσκεσαι και τι κάνεις. Αν όμως το δούμε σε γενικότερο πλαίσιο που αφορά όλη την κοινωνία τα πράγματα δεν μοιάζουν ιδιαίτερα αισιόδοξα. Ζούμε σε μια περίοδο όπου παγκοσμίως επανεμφανίζονται καταστάσεις που πολλοί πίστευαν ότι ανήκαν στο σκοτεινό παρελθόν της ανθρωπότητας και μάλιστα σαν μια παραλλαγή κάποιου ιού που είναι δύσκολο να νικηθεί.
Επιπλέον, η σημασία του να είσαι εικαστικός μοιάζει κάπως αυτοαναιρούμενη γιατί η ελευθερία και η ευκολία δεν πάνε μαζί. Το να είσαι ελεύθερος ήταν πάντα δύσκολο αν όχι ανέφικτο ειδικά σε μια οργανωμένη κοινωνία. Ίσως η απάντηση μου να ακούγεται απαισιόδοξη αλλά είναι συνειδητή επιλογή. Όταν δεν περιμένεις πολλά, καμμιά φορά το σύμπαν σε εκπλήσσει ευχάριστα. Το αντίθετο είναι νομίζω πολύ επίπονο.”
Ο Αντρέα Τζούροβιτς έρχεται άλλη μια φορά στην Αθήνα με μια έκθεση στην Bernier Eliades.
“Ο λόγος που στη συγκεκριμένη έκθεση έχω αποφύγει κάθε είδους ευθεία γραμμική αφήγηση είναι επειδή θα ήθελα ο επισκέπτης να πάρει ό,τι ακριβώς θέλει. Το ιδανικό στο μυαλό μου θα ήταν να μπορέσει ο καθένας να αφήσει την φαντασία του ελεύθερη και να φτιάξει την δική του αφήγηση ερμηνεία, απορία ή ακόμη και πλήρη αδιαφορία”.
Στον όμορφο χώρο της γκαλερί Bernier, ο Αντρέα Τζούροβιτς θα παρουσιάσει ένα νέο σώμα δουλειάς, το οποίο επιστρέφει σε ζητήματα που τον απασχολούν διαχρονικά. Πρόκειται για νέα σειρά έργων που βασίζεται στη χειρωνακτική εργασία και την προσωπική εμπειρία και μνήμη. Ο Αντρέα Τζούροβιτς αναζητά τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη γλυπτική και τη ζωγραφική, το δισδιάστατο και το τρισδιάστατο, τη λειτουργικότητα και την αφαίρεση, ανάμεσα στο εσωτερικό, το εξωτερικό και τον ενδιάμεσο χώρο.
Η λέξη Hums του τίτλου δεν αναφέρεται σε ήχο, αλλά σε μια ενδιάμεση κατάσταση αβεβαιότητας, γεμάτη δυνατότητες. Η λέξη Empty υπογραμμίζει την πρόθεση του Αντρέα Τζούροβιτς να αποφύγει την κατασκευή αφήγησης. Ο τίτλος της έκθεσης επιδιώκει τη συνάντηση ανάμεσα στο “σαν κάτι” και στο “τίποτα συγκεκριμένο”, μέσα από αντικείμενα που μοιάζουν με πολλά, αλλά παραμένουν συνειδητά σε μια κατάσταση αναστολής, αρνούμενα να κατασταλάξουν σε έναν ορισμό που θα οριοθετούσε τις δυνατότητές τους.
Η έκθεση Empty Hums στην γκαλερί Bernier-Eliades θα διαρκέσει από τις 12 Φλεβάρη έως 4 Απρίλη 2026.
Φωτογραφίες Courtesy of Αντρέα Τζούροβιτς & Bernier/Eliades Gallery
Κείμενο, Μίνα Καραγιάννη Μουσειολόγος – Επιμελήτρια / @museum.ephemera
