Υπάρχουν στιγμές που η ζωή μοιάζει να σε σπρώχνει να αμφιβάλεις. Για τους ανθρώπους. Για τον εαυτό σου. Για το αύριο. Σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, που πληγώνει, που φεύγει χωρίς προειδοποίηση, η εμπιστοσύνη μοιάζει με ρίσκο. Κι όμως, αν υπάρχει ένα συναίσθημα που μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη ζωή σου, να σε γιατρέψει, να σε σηκώσει, να σε επανασυνδέσει με το πιο φωτεινό σου κομμάτι, αυτό είναι η εμπιστοσύνη.
Όχι η αφελής εμπιστοσύνη. Αλλά η ώριμη, συνειδητή επιλογή να μη ζεις με τον φόβο ως οδηγό. Η εμπιστοσύνη δεν είναι αδυναμία. Είναι θάρρος. Είναι τόλμη. Είναι μια απόφαση ζωής που, όταν την πάρεις, αλλάζει τον τρόπο που βλέπεις τον εαυτό σου, τους άλλους και τον κόσμο.
Μια επιλογή ζωής
Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται σε μια στιγμή. Είναι μια εσωτερική διαδικασία, σχεδόν ιερή, που δοκιμάζεται ξανά και ξανά από την ίδια τη ζωή. Είναι εύκολο να εμπιστεύεσαι όταν όλα πάνε καλά. Το δύσκολο είναι να συνεχίσεις να το κάνεις όταν όλα έχουν πάει στραβά. Όταν είπες «σε πιστεύω» και αυτό το πίστεψες λίγο περισσότερο απ’ ό,τι έπρεπε. Κάθε φορά που πληγώνεσαι, η εμπιστοσύνη μοιάζει να μαζεύεται λίγο μέσα σου. Γίνεται πιο διστακτική, πιο επιφυλακτική, πιο δύσκολη. Κι όμως, είναι ακριβώς εκείνη η στιγμή που μπορείς να ανακαλύψεις την πιο αυθεντική της μορφή. Όχι την αφελή εμπιστοσύνη που τυφλώνεται, αλλά την ώριμη, εκείνη που βλέπει και παρ’ όλα αυτά συνεχίζει να αγαπά τους ανθρώπους και τον κόσμο.
Και το θέμα δεν είναι να εμπιστεύεσαι μόνο τους άλλους. Κυρίως, να εμπιστεύεσαι εσένα. Να ξέρεις ότι ακόμα κι αν σε απογοητεύσουν, εσύ δεν θα εγκαταλείψεις τον εαυτό σου. Ότι έχεις μέσα σου τη δύναμη να επιβιώσεις, να γιατρέψεις, να μάθεις και να ξαναδοκιμάσεις. Είναι να επιλέγεις να ζεις με ανοιχτή καρδιά, ακόμα κι όταν η ζωή σου δίνει λόγους να την κλείσεις. Η εμπιστοσύνη είναι ένας τρόπος να βλέπεις τον κόσμο. Να ψάχνεις το φως μέσα στο σκοτάδι. Να ανοίγεις πόρτες, αντί να χτίζεις τοίχους. Να βλέπεις στους ανθρώπους την πιθανότητα του καλού. Να βλέπεις τη δυνατότητα. Όχι την εγγύηση. Κανείς δε χρωστάει τίποτα να σου δώσει. Εσύ χρωστάς στον εαυτό σου.
Τα 10 δώρα της εμπιστοσύνης
Ας δούμε λοιπόν, τι μπορείς να κερδίσεις νιώθοντας εμπιστοσύνη…
- Κερδίζεις ελευθερία. Η έλλειψη εμπιστοσύνης σε κρατά φυλακισμένη. Σε κάνει να ελέγχεις, να υποψιάζεσαι, να «προβλέπεις» το κακό πριν καν υπάρξει. Σε κάνει να ζεις σε επιφυλακή, σαν να ετοιμάζεσαι για πόλεμο, ενώ γύρω σου μπορεί να υπάρχει ειρήνη. Η εμπιστοσύνη, αντίθετα, είναι ελευθερία. Σε απελευθερώνει από την ανάγκη του ελέγχου. Σε αφήνει να ζήσεις το τώρα χωρίς να καταναλώνεσαι στο «αν». Δεν σημαίνει ότι τα πάντα θα πάνε όπως τα θέλεις, σημαίνει, όμως, ότι έχεις πίστη πως, ό,τι κι αν γίνει, εσύ θα τα καταφέρεις.
- Χτίζεις βαθύτερες σχέσεις. Καμία ουσιαστική σχέση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς εμπιστοσύνη. Όταν δεν εμπιστεύεσαι, οι άλλοι το νιώθουν. Κλείνονται. Αμύνονται. Απομακρύνονται. Η καχυποψία γεννά απόσταση. Όταν όμως επιλέγεις να εμπιστευτείς, αφήνεις χώρο στον άλλον να είναι ο εαυτός του. Να σου ανοιχτεί. Να νιώσει αποδοχή. Και τότε, η σχέση ανθίζει. Η εμπιστοσύνη γίνεται το έδαφος όπου μπορεί να φυτρώσει η αγάπη, η φιλία, η αληθινή σύνδεση. Είναι το πιο βαθύ “σε βλέπω και σε αποδέχομαι”.
- Γίνεσαι πιο αυθεντικός. Η εμπιστοσύνη δεν αφορά μόνο τους άλλους. Πρώτα απ’ όλα, είναι εμπιστοσύνη στον εαυτό σου. Όταν σε εμπιστεύεσαι, σταματάς να φοράς μάσκες. Δεν φοβάσαι μήπως δεν είσαι αρκετή. Δεν προσποιείσαι. Είσαι απλά εσύ. Η εσωτερική αυτή εμπιστοσύνη είναι δύναμη. Σε κάνει να παίρνεις αποφάσεις χωρίς να ψάχνεις συνεχώς επιβεβαίωση. Σε βοηθά να πεις «όχι» όταν χρειάζεται και «ναι» χωρίς να νιώθεις τύψεις. Και αυτό είναι το θεμέλιο της αυθεντικότητας.
- Ζεις με λιγότερο άγχος. Το άγχος γεννιέται όταν προσπαθείς να προβλέψεις τα πάντα. Όταν δεν εμπιστεύεσαι ότι η ζωή, παρ’ όλες τις ανατροπές της, έχει έναν ρυθμό που σε οδηγεί εκεί που πρέπει. Όταν όλα τα κρατάς σφιχτά για να μην “χαλάσουν”, κουράζεσαι, εξαντλείσαι. Η εμπιστοσύνη φέρνει ηρεμία. Δεν εξαλείφει τις δυσκολίες, αλλά τις κάνει λιγότερο απειλητικές. Σου δίνει μια εσωτερική αίσθηση ότι, ακόμα κι αν όλα αλλάξουν, κάτι μέσα σου θα μείνει σταθερό. Κάτι θα σε κρατήσει όρθια.
- Ανοίγεις πόρτες σε νέες ευκαιρίες. Όταν εμπιστεύεσαι, δοκιμάζεις. Τολμάς. Δεν φοβάσαι τόσο την αποτυχία γιατί πιστεύεις πως θα ξανασηκωθείς. Δε σε κρατά πίσω η ανασφάλεια. Η εμπιστοσύνη σου επιτρέπει να πεις “ναι” σε προτάσεις, να βγεις από τη ζώνη άνεσης, να συναντήσεις ανθρώπους, να επεκταθείς. Όλα αυτά φέρνουν ευκαιρίες, που δεν θα τολμούσες ούτε να δεις.
- Δεν φοβάσαι να αγαπήσεις. Η αγάπη θέλει έκθεση. Θέλει να δώσεις κομμάτια σου χωρίς να έχεις υπογραφή πως δε θα πληγωθείς. Θέλει εμπιστοσύνη. Όχι ότι δεν θα προδοθείς, αλλά ότι, αν προδοθείς, θα μπορείς να σε προστατέψεις και να ξαναβρείς τη δύναμή σου. Όσοι δεν εμπιστεύονται, δεν μπορούν να αγαπήσουν ολοκληρωμένα. Μένουν με το μισό πόδι έξω από τη σχέση. Φοβούνται τη δέσμευση, την τρυφερότητα, την ευαλωτότητα. Και τελικά, χάνουν το πιο σπουδαίο κομμάτι της ζωής.
- Εμπνέεις τους άλλους. Ένας άνθρωπος που εμπιστεύεται, εκπέμπει γαλήνη. Ασφάλεια. Εμπνέει τους άλλους και οι άλλοι θέλουν να είναι γύρω του. Θέλουν να τον ακούσουν, να τον ακολουθήσουν, να τον εμπιστευτούν κι εκείνοι. Η εμπιστοσύνη είναι μεταδοτική. Αντί να γίνεται αλυσίδα φόβου και καχυποψίας, γίνεται αλυσίδα φροντίδας, δημιουργικότητας, ελπίδας. Όταν εμπιστεύεσαι, μπορείς και αλλάζεις το περιβάλλον γύρω σου.
- Γιατρεύεις παλιές πληγές. Οι πληγές από προδοσία, απόρριψη, εγκατάλειψη, μας κάνουν να χτίζουμε τοίχους. Να προσπαθούμε να προστατευτούμε από μελλοντικό πόνο. Όμως, όσο πιο ψηλός ο τοίχος, τόσο λιγότερο φως περνάει μέσα. Η εμπιστοσύνη, όσο δύσκολη κι αν φαίνεται μετά από έναν πόνο, είναι θεραπεία. Είναι το να πεις: “Ναι, πληγώθηκα. Αλλά δε θα αφήσω αυτό να με κάνει πικρό άνθρωπο. Θα ξαναδοκιμάσω”.
- Βρίσκεις νόημα. Η εμπιστοσύνη δίνει νόημα στις εμπειρίες. Ακόμα και στις δυσάρεστες. Δεν είναι απλώς ένα «τυχαίο κακό» που σου έτυχε. Είναι ένα μάθημα, μια δοκιμασία που ήρθε να σε δυναμώσει, να σε διδάξει, να σε μεταμορφώσει. Όταν εμπιστεύεσαι, ακόμα κι αν δεν έχεις όλες τις απαντήσεις, μπορείς να αντέξεις την ερώτηση. Δεν ψάχνεις απεγνωσμένα για νόημα. Το φέρνεις εσύ, με τη στάση σου, με το πώς επιλέγεις να ζήσεις αυτό που σου δίνεται.
- Μαθαίνεις να ζεις, όχι απλώς να επιβιώνεις. Η εμπιστοσύνη είναι η σιωπηλή σου δήλωση: “Δεν ήρθα εδώ για να επιβιώσω. Ήρθα για να ζήσω”. Να ζήσεις με αγάπη, με ρίσκο, με ενθουσιασμό, με αλήθεια. Να χτίσεις μια ζωή που δε βασίζεται στον φόβο, αλλά στην επιθυμία και την πίστη. Στην επιλογή σου να βλέπεις το καλό, ακόμα κι όταν αυτό είναι κρυμμένο.
Μια δόση ευτυχίας
Το να εμπιστευτείς δεν είναι μια πράξη αδυναμίας. Είναι απόδειξη δύναμης. Είναι μια βαθιά ψυχική απόφαση να μη ζήσεις σε άμυνα, αλλά σε επαφή. Να μη μείνεις στο “δεν ξαναδίνω”, αλλά να πεις “θα δώσω αλλιώς, θα δώσω καλύτερα, θα δώσω πιο σοφά”.
Και κάπως έτσι, με κάθε μικρή πράξη εμπιστοσύνης, όταν ανοίγεσαι, όταν εκτίθεσαι, όταν αφήνεις κάποιον να σε δει όπως ακριβώς είσαι, τότε αρχίζεις να κερδίζεις πίσω εκείνα που κάποτε νόμιζες ότι έχασες για πάντα: την αίσθηση πως μπορείς να συνδεθείς, να αγαπηθείς, να αγαπήσεις, να στηριχτείς, να ζήσεις βαθιά. Γιατί η εμπιστοσύνη δεν υπόσχεται ότι δεν θα πονέσεις ποτέ. Ναι. Μπορεί να σε προδώσουν. Μπορεί να απογοητευτείς. Μπορεί να ξαναπονέσεις. Όμως, η ζωή είναι μεγαλύτερη από το φόβο. Και θα σε πάει εκεί που πρέπει να σε πάει. Κι εσύ; Θα στερήσεις από τον εαυτό σου συναισθήματα, στιγμές και αναμνήσεις; Ή θα τα διεκδικήσεις όλα από την αρχή; Και θα τα διεκδικείς κάθε μέρα; Ξανά και ξανά; Ευτυχία το λένε….
Κεντρική φωτογραφία, Josh Willink, Pexels
Kείμενο της Επικοινωνιολόγου και Certified Life & Business Coach Αφροδίτης Χόντου.
